Potrzeby energetyczne organizmu

Podstawowym celem odżywiania jest dostarczenie organizmowi energii koniecznej do utrzymania podstawowych funkcji życiowych tzw. podstawowa przemiana materii, termogenezy(wytwarzanie ciepła) oraz aktywności fizycznej ( wykonywania pracy i innych czynności). Zapotrzebowanie energetyczne organizmu zależy od wieku, płci, stanu fizjologicznego i rodzaju wykonywanej pracy.

Podstawowa przemiana materii(PPM)- jest to najniższy poziom przemian energetycznych, warunkujący dostarczenie energii niezbędnej do zachowania podstawowych funkcji życiowych organizmu w optymalnych warunkach bytowania. Do podstawowych funkcji życiowych zaliczamy pracę układu oddechowego i krążenia, utrzymanie stałej ciepłoty ciała, budowa i odbudowa tkanek.

PPM zależy głównie od:

–  wzrostu i masy ciała( osoby o większych rozmiarach ciała mają wyższą PPM,

–  wieku

-płci- u kobiet jest nieco mniejsza niż u mężczyzn,

– stanu fizjologicznego( u kobiet)- wzrasta w czasie menstruacji, w II połowie ciąży oraz w czasie karmienia,

Pewny wpływ na PPM ma:

– stan zdrowia- w czasie gorączki PPM wzrasta,

– stan odżywienia organizmu- u osób niedożywionych PPM obniża się,

– gruczoły wydzielania wewnętrznego- np. przy niedoczynności tarczycy PPM obniża się, a przy nadczynności wzrasta,

– czynniki genetyczne,

– klimat- w krajach tropikalnych PPM jest niższe niż na północy.

Całkowita przemiana materii – jest to łączny poziom przemian energetycznych warunkujący życie i prawidłowe funkcjonowanie człowieka w naturalnych warunkach bytowania. Całkowita przemiana materii składa się z podstawowej przemiany materii(PPM)+ ponadpodstawowa przemiana materii.

Ponadpodstawowa przemiana materii związana jest z:

– aktywnością fizyczną ( wykonywanie codziennych czynności + aktywność zawodowa),

– utrzymaniem stałej ciepłoty ciała,

– tzw. swoiście dynamicznym działaniem pokarmu( wzrost natężenia przemiany materii związany głównie z trawieniem, wchłanianiem i transportem składników odżywczych).

Ile energii nam potrzeba?

Ilość energii konieczną do pokrycia wydatków związanych z aktywnością fizyczną określają normy żywienia opracowane dla różnych grup ludności.  Zależy ona od wieku, płci, należnej masy ciała, stanu fizjologicznego oraz aktywności fizycznej( mała, umiarkowana, duża).